Er zijn maar weinig steden die zoveel te danken hebben aan een vermoorde man. Elk jaar, half september, vieren de inwoners van Luik het feest van Sint-Lambertus, de patroonheilige van het bisdom, wiens martelaarschap een blijvende stempel heeft gedrukt op de stad en haar inwoners. Dit jaar staan er drie evenementen op het programma, van dinsdag 15 tot en met vrijdag 18 september 2026: een viering ter gelegenheid van de start van het nieuwe kerkelijk jaar (15 september om 18.00 uur), een mis op de feestdag zelf (17 september om 9.00 uur) en het luiden van de klokken van de kathedraal volgens een Luikse traditie (18 september om 17.00 uur).

Martelaarschap

Sint-Lambertus was bisschop van zijn geboortestad Maastricht en werd vermoord in Luik, dat toen nog slechts een bescheiden landgoed aan de oever van de Maas was. Zijn lichaam werd eerst in Maastricht begraven. De herinnering aan de martelaar doofde niet uit: er ontstond een verering rond zijn figuur en pelgrims trokken naar zijn graf.

Zijn opvolger Sint Hubertus begreep de kracht van deze beweging. Hij besloot om op de plek van de moord een kerk te bouwen en daar rond 715 de relikwieën van de heilige naartoe te brengen. Vanaf dat moment werd Luik een belangrijk bedevaartoord en groeide het dorpje uit tot een grote stad.

Geen Lambertuskathedraal (meer)

Acht eeuwen lang had Luik een kathedraal gewijd aan Onze-Lieve-Vrouw en de heilige Lambertus, gebouwd op de plaats van zijn marteldood. Na de Franse Revolutie werd deze kathedraal verwoest en bleef er slechts een puinhoop over, op de plek van het huidige Place Saint-Lambert. In 1803 werd de voormalige collegiale kerk van Sint-Paulus verderop in de stad tot kathedraal verheven. De naam is veranderd, maar de herinnering aan de heilige is gebleven.

Klokkenluidersgilde

Ter afsluiting van de week beginnen de klokken van de kathedraal te luiden. De klokkenluiders van Liège-Carillons hernemen het ‘tribolage’, van het Waals ‘tribolèdje’: een ritmische muziek die met de hand wordt gespeeld op de grote luidklokken, die gewoonlijk luiden voor missen en begrafenissen. Er worden touwen aan de klokkenschijven bevestigd en de klokkenluiders, die in de toren staan, laten meerdere tonnen brons boven de stad weerklinken. Deze traditie, die lange tijd in Malmedy, Eupen, Verviers en elders in Wallonië werd beoefend, werd in Luik al in de 17e eeuw vermeld. Het vandaag op het plein horen is een bijzondere ervaring: er valt niets te begrijpen, alleen maar te luisteren. Spits je oren.

Illustratie: Bisschop Jean-Pierre Delville van Luik met het borstbeeld van Sint-Lambertus.
Foto: Bisdom Luik